DE KLEINE PRINS
VERBOUWING VAN EEN HERENWONING, GENT
-
Locatie Kortrijksesteenweg, Gent (BE)
Type Private opdracht
Opdrachtgever: Privaat
Budget: Privaat
Datum 2013-2026 (laatste fase)
Status Opgeleverd
foto Filip Dujardin
Een huis dat leunt en knielt
Sommige percelen lijken op voorhand al beslist te hebben wat er niet kan. Dit huis staat letterlijk met haar ene schouder te leunen tegen een gigantisch appartementsblok uit de jaren zeventig, en met haar andere schouder neergedrukt door de lage tuinmuur van de buur. Het bestaande 'hoofd' van de woning kijkt zijdelings op straat en door een sterke knik in het plan ligt de woning met haar rug geplooid tegen het appartementsgebouw.
Die schijnbare, fysiek sterk voelbare moeilijkheden zagen we als opportuniteiten die het concept bijna natuurlijk hebben doen ontstaan. Het samenbrengen van de randvoorwaarden van de site, het programma en de oriëntatie leverde een zeer specifiek gebouw op. Het is allesbehalve generiek, maar wel zeer genereus.
Licht en zicht als plattegrond
Het plan en de snede kunnen gelezen worden als een vertaling van de manier waarop we licht en zicht willen capteren in elke ruimte. Welk licht en welk zicht op welk moment aanwezig moet zijn, bepaalt de structuur en het plooien van de ruimte, alsof het zo gegroeid is.
Op de eerste verdieping ontstaat zo een cascade aan zichten die zich sluit naarmate je de ruimte instapt en terugkijkt. Op het gelijkvloers gebeurt het omgekeerde: daar opent de ervaring van licht en zicht zich naar boven en naar achter toe, zodat je de grenzen van het huis stapsgewijs ontdekt en niet in één aanblik.
Eén raam neemt geen zicht, maar verdeelt het, in vlakken figuurglas, uit respect voor de buur. Omdat zowel ons bureau als de bouwheer gevoelig zijn voor de aanwezigheid van het 'getal' in het werk van Bach, is de verdeling van dat glasraam gebaseerd op de prélude uit zijn Suite nr. 1 in G majeur.
Maquette ‘Composite Presence’ (Biënnale Venetië)
foto’s Filip Dujardin en Johnny Umans
testmaquette
Filip Dujardin
Johnny Umans
Spanten die tonen wat ze dragen
De verdieping wordt gedragen door drie Kerto-spanten die op onze tekentafel zijn ontstaan en op maat werden gemaakt. Elk spant begint als een kolom op het gelijkvloers en groeit uit tot een schuine ligger die tegen de scheimuur leunt. Ze tonen letterlijk de verdeling van de op te nemen krachten. De vormgeving van de ramen volgt op haar beurt de daklijnen, zodat het leunen tegen de hoge appartementswand en het knielen naar de tuinmuur toe zichtbaar blijft en het huis geen massief volume met gaten wordt.
Het geheel is zo een bijna absolute vertaling van de inherente kwaliteiten van de plek.
Een huis dat verder tekent dan zichzelf
De Kleine Prins is sinds de oplevering een klein reisverhaal geworden. Het huis won in 2015 de BIS Architectuurprijs. Er werd een maquette van gemaakt voor MAATWERK / MASSARBEIT. Architektur aus Flandern und den Niederlanden in het Deutsches Architekturmuseum in Frankfurt (2016), die daarna mee reisde naar M HKA in Antwerpen (2017). In 2018 werd het project opgenomen in het Jaarboek Architectuur Vlaanderen, in het essay Consolidatie en resonantie. Micrologica in de meervoudigheid van Rajesh Heynickx. Tijdens het Festival van de Architectuur zetten de bewoners in 2018 en 2020 zelf hun deuren open.
In 2021 kreeg het huis een plek in Composite Presence, het Belgische paviljoen op de 17e Architectuurbiënnale van Venetië, samengesteld door Bovenbouw Architectuur. Vijftig projecten van vijfenveertig bureaus vormden er samen één maquettestad op schaal 1/15, een landschap waarin het schuren tussen stad en architectuur in Vlaanderen zichtbaar werd. Precies daar hoort dit huis thuis: het is niet los te denken van de buren waartegen het leunt.
Aan de Universiteit Gent werd het project getekend en ontleed in de studio van Małgorzata Maria (Gosia) Olchowska. Studenten haalden het huis uit elkaar in axonometrieën, prenten en collages, het spantenritme, de knik in het plan, de manier waarop licht van boven naar achter wandelt. Dat een huis van dergelijke schaal zich zo laat lezen, blijft voor ons het mooiste compliment.
Maar bovenal is De Kleine Prins gewoon een thuis geworden. Een huis waar dagelijks in geleefd, gekookt en gerommeld wordt, voor zeer fijne mensen. Alles wat erna kwam, de prijzen, de maquettes, de tekeningen, is daar niets meer dan een echo van.
Ugent, Małgorzata Maria (Gosia) Olchowska
