GROENINGEWIJK

plannenlandschapsociale huisvestingparticipatie

8 mrt

Geschreven door David Dhooge

MASTERPLAN VOOR DE VERVANGBOUW VAN 85 SOCIALE WONINGEN EN BIJHOREND LANDSCHAP

Locatie Groeningewijk, Gentbrugge, België
Opdrachtgever‍ ‍ThuispuntGent en Wonen in Vlaanderen
Jaar 2025-2026
Status opgeleverd
Team David Dhooge
Masterplanning maatschap DISCO (WONDERSTAD BV (in oprichting, voormalig Dhooge & Meganck Architectuur) + DENC-STUDIO)
Partners Kollektif landscape, Scelta Mobility,Endeavour
Team WONDERSTAD: David Dhooge, Yutah Geeraerts, Zoé De Muynck, Olga Salata

OPDRACHT.

Thuispunt Gent dient haar bestaand woningbestand te onderhouden, te renoveren, aan te passen of waar nodig te vervangen. Via nieuwbouw is het de bedoeling het aantal sociale woningen te laten groeien om zo de druk op de wachtlijsten te laten dalen en een antwoord te bieden op de bevolkingsaangroei in de stad.

Het project “Gentbrugge I” dient gesitueerd binnen het groter kader van het InvesteringsMeerJarenPlan (IMJP) van Thuispunt Gent. Het betreft een deelopdracht die kadert binnen de raamovereenkomst "STEDENBOUWKUNDIG ONTWERP 2022-2026 / PERCEEL 2 – COMPLEXE STEDENBOUWKUNDIGE PLANPROCESSEN EN MASTERPLANNEN". Ons team werd aangesteld na een minicompetitie.
Het einddoel van de studie is een inrichtings- en zoneringsplan. Deze weten de krachtlijnen van het stedenbouwkundig ontwerp vast te leggen, maar tegelijk nog voldoende vrijheid te laten t.a.v. de latere architectuurontwerpers.

Onze opdracht bestond uit de opmaak van een stedenbouwkundig inrichtingsplan en masterplan voor de vernieuwing van de sociale woonwijk 'Gentbrugge I'. In opdracht van Thuispunt Gent wordt de verouderde woonsite rondom de Jules Van Biesbroeckstraat, gelegen aan de rand van de Gentbrugse Meersen, herontwikkeld via vervangbouw en renovatie.

DOEL.

Het realiseren van een toekomstbestendige en sociale woonwijk die een antwoord biedt op de Gentse woonnood. Het doel is om het aantal sociale woningen te verhogen en tegelijkertijd de woonkwaliteit, leefbaarheid en beheerefficiëntie te optimaliseren. De wijk moet een divers en levensloopbestendig woonaanbod bieden dat oud en nieuw harmonieus samenbrengt.

AMBITIE.

Het project legt de lat hoger dan louter duurzaamheid en streeft naar een regeneratieve ontwikkeling. Dit betekent een wijk die niet alleen de impact beperkt, maar actief bijdraagt aan herstel en vernieuwing op vlak van energie, water en biodiversiteit. De ambitie is een verbindende wijk te maken die sociale cohesie bevordert, duurzame mobiliteit stimuleert en een inclusieve thuis biedt voor diverse gezinssamenstellingen.

De kernvisie is "Wonen in het park". Het ontwerp trekt het landschap van de naburige Gentbrugse Meersen de wijk in, waardoor een robuust blauw- groen netwerk ontstaat. Door compact en slim te verdichten komt er ruimte vrij voor een centrale 'groene agora' die dient als ontmoetingsplek. De wijk wordt autoluw ingericht met de focus op trage verbindingen, waarbij een zorgvuldige overgang tussen publieke ruimte en private tuinen zorgt voor een balans tussen ontmoeting en privacy.

Een wijk vol opportuniteiten

De wijk, lokaal bekend als de Groeningewijk, bevindt zich in Gentbrugge ten zuiden van het stadscentrum. Het projectgebied wordt gevormd door de bebouwing rondom de Groeningestraat, Jules Van Biesbroeckstraat, Leeuw van Vlaanderenstraat en Hoogoeverstraat. De wijk grenst direct aan de Gentbrugse Meersen, een uitgestrekt natuurgebied van 240 hectare dat fungeert als een belangrijke groenpool voor de stad.

Hoewel de wijk vlak naast een waardevol natuurgebied ligt, profiteert ze daar momenteel nauwelijks van. De bebouwing staat met de rug naar de Gentbrugse Meersen gekeerd, waardoor er geen visuele of fysieke verbinding is met het landschap. De rand van de wijk oogt rommelig door de aanwezigheid van vele garageboxen en een hoogspanningscabine op de 'eerste rij'. De binnenruimte rond de Groeningestraat fungeert als een gemeenschappelijk plein met wat speeltoestellen, maar ligt er wat verweesd bij, volledig omringd door wegenis en geparkeerde auto's. De straten voelen sterk verhard aan en missen een zachte overgang naar het aangrenzende groen.

ONTWERPEND ONDERZOEK.

Verschillende modellen werden getest. Door de mobiliteit te concentreren op de kleinste site konden we daar bebouwing vermijden en tegelijk de belangrijkste woonzone vrijwaren van autoverkeer.

primair onderzoek modellen (*beeld WONDERSTAD (voormalig Dhooge & Meganck Architectuur)*

INRICHTINGSPLAN.

PARTICIPATIE.

Het masterplan voor Gentbrugge I is tot stand gekomen via een intensief samenwerkingstraject. Een brede begeleidingsgroep, bestaande uit vertegenwoordigers van Stad Gent, Thuispunt Gent, Wonen in Vlaanderen en diverse stadsdiensten, kwam regelmatig samen om de plannen af te stemmen.

Ook de buurt werd nauw betrokken. Tijdens een infomoment in het voorjaar van 2025 gingen ontwerpers en initiatiefnemers in dialoog met omwonenden en geïnteresseerden. Via interactieve panelen ('Kijk mee' en 'Denk mee') en een ideeënbus konden bewoners hun mening geven over de invulling van de publieke ruimte. Er werd onder meer gepeild naar voorkeuren voor speelzones, rustplekken en de gewenste sfeer in het nieuwe buurtpark.

De verzamelde feedback, variërend van bezorgdheden over parkeren tot suggesties voor een hondenweide of 'ravotplein', wordt meegenomen in de verdere uitwerking van het definitieve ontwerp.